Οι αλλαγές για την άμβλωση αφήνουν την Πολωνία πίσω από την υπόλοιπη ΕΕ

Την Τρίτη 20 Οκτωβρίου το Σέιμ, η κάτω βουλή της Πολωνίας, ενέκρινε τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα. Με αυτές χαλαρώνουν ορισμένες ποινές για όσους βοηθούν γυναίκες να φτάσουν σε υπηρεσίες άμβλωσης και επανέρχεται η δυνατότητα διακοπής κύησης όταν υπάρχουν σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου.

Η ψηφοφορία αποτελεί διστακτικό βήμα προς την εκπλήρωση της υπόσχεσης που είχε δώσει ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, ως επικεφαλής της κυβερνητικής συμμαχίας, πριν από σχεδόν τρία χρόνια, για αποκατάσταση των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων.

Ακόμη κι αν η νομοθεσία αντέξει ενδεχόμενο βέτο του προέδρου, θα μείνει πολύ πίσω από τη δέσμευση της κυβέρνησης συνασπισμού, σύμφωνα με το Euronews.

Οι ρυθμίσεις δεν καθιερώνουν άμβλωση κατόπιν αιτήματος έως τη 12η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Τέτοια υπόσχεση είχε δώσει η Πολιτική Συμμαχία του Τουσκ στην προεκλογική εκστρατεία.

Αβέβαιο είναι και αν τα κείμενα θα γίνουν νόμος. Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, που ανέλαβε καθήκοντα το 2025, έχει πει παλαιότερα ότι δεν θα στηρίξει νομοθεσία η οποία χαλαρώνει τους περιορισμούς στην άμβλωση.

Με το ισχύον πλαίσιο, όποιος διακόπτει εγκυμοσύνη με τη συναίνεση της γυναίκας μπορεί να αντιμετωπίσει φυλάκιση έως τρία έτη. Ισόχρονη ποινή προβλέπεται και για όσους συνδράμουν μια γυναίκα στην άμβλωση ή την ωθούν να προχωρήσει σε αυτή.

Το νομοσχέδιο συγκέντρωσε 217 ψήφους υπέρ, 213 κατά και τρεις αποχές. Γιατροί, νοσηλευτές και μαίες δεν θα φέρουν ποινική ευθύνη όταν η διακοπή απορρέει από ιατρικά αναγκαία πράξη που αποβλέπει στην προστασία της υγείας ή της ζωής της εγκύου.

Στο X, η επίτροπος ισότητας της κυβέρνησης και βουλευτής της Αριστεράς Καταρίνα Κότουλα ανέφερε ότι πρέπει να σταματήσει η τιμωρία όσων αγαπούν, νοιάζονται και σέβονται τις επιλογές τους.

Δεύτερο νομοσχέδιο εγκρίθηκε με 233 ψήφους υπέρ, 203 κατά και μία αποχή. Με αυτό η άμβλωση επιτρέπεται ξανά όταν το έμβρυο έχει σοβαρές και μη αναστρέψιμες ανωμαλίες ή ανίατη πάθηση που απειλεί τη ζωή του.

Η ρύθμιση θα άρει την ισχύ απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας το 2020, με την οποία η άμβλωση λόγω σοβαρών και μη αναστρέψιμων εμβρυϊκών ανωμαλιών είχε κριθεί αντισυνταγματική.

Στις 21 Οκτωβρίου 2026 το TVP World μετέδωσε ότι οι Πολωνοί βουλευτές ενέκριναν την Τρίτη δύο νομοσχέδια για την άμβλωση. Το ένα επιδιώκει μερική αποποινικοποίηση της πραγματοποίησης άμβλωσης με συναίνεση της γυναίκας, καθώς και της βοήθειας για την εξασφάλισή της, ενώ το άλλο επιτρέπει διακοπή σε περιπτώσεις σοβαρών ανωμαλιών του εμβρύου.

Βαθμιαία κίνηση με αβέβαιη κύρωση

Το να κυρωθούν αυτές οι αλλαγές παραμένει δύσκολο. Ακόμη κι αν τις εγκρίνει η Γερουσία, θα χρειαστεί η υπογραφή του Ναβρότσκι. Ο πρόεδρος συντάσσεται με το αντιπολιτευόμενο κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), που πριν από πέντε χρόνια επέβαλε αυστηρότερους περιορισμούς στις αμβλώσεις.

Για να παρακαμφθεί προεδρικό βέτο απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων στο Σέιμ. Ο συνασπισμός του Τουσκ δεν διαθέτει αυτό το όριο.

Παρ' όλα αυτά, μια τέτοια βαθμιαία πρόοδος δεν αξίζει να υποβαθμιστεί, διότι ύστερα από πολλά χρόνια είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται κινητικότητα στο πολωνικό Κοινοβούλιο, δήλωσε στο Euronews η Λέα Χόκτορ, ανώτερη περιφερειακή διευθύντρια για την Ευρώπη στο Κέντρο για τα Αναπαραγωγικά Δικαιώματα.

Παρόμοια απόπειρα είχε καταρρεύσει τον Ιούλιο του 2024, καθώς δεν συγκέντρωσε την πλειοψηφία που χρειαζόταν.

Ακόμη κι αν οι τροπολογίες γίνουν νόμος, η Πολωνία θα παραμείνει, μαζί με τη Μάλτα, μία από τις δύο μοναδικές χώρες της ΕΕ στις οποίες η άμβλωση κατόπιν αιτήματος στα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης δεν είναι νόμιμη.

Η Χόκτορ επισήμανε ότι οι νομικές μεταβολές των νομοσχεδίων έχουν τόσο στενό εύρος, ώστε για τις περισσότερες γυναίκες που χρειάζονται υπηρεσίες έκτρωσης η φροντίδα αυτή θα συνεχίσει να είναι παράνομη. Πρόσθεσε ότι οι γυναίκες θα εξακολουθούν να υποχρεώνονται να ταξιδεύουν προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε περίθαλψη.

Έτσι η Πολωνία θα βρεθεί εκτός ρυθμού με το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Εκεί η άμβλωση κατόπιν αιτήματος στην αρχή της κύησης είναι νόμιμη στις περισσότερες χώρες, ενώ αρκετές κυβερνήσεις έχουν μειώσει τα εμπόδια στην πρόσβαση στη φροντίδα και έχουν καταργήσει ποινικές κυρώσεις.

Την περιέγραψε ως εξαίρεση μέσα στο ευρωπαϊκό τοπίο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, πρόσθεσε, η Πολωνία και οι ΗΠΑ είναι δύο από μόλις τέσσερις χώρες που τα τελευταία 30 χρόνια αφαίρεσαν από τη νομοθεσία τους έναν λόγο για νόμιμη άμβλωση.

Στην Πολωνία η άμβλωση επιτρέπεται όταν η εγκυμοσύνη απειλεί την υγεία ή τη ζωή της γυναίκας ή όταν είναι αποτέλεσμα εγκληματικής πράξης, μεταξύ άλλων βιασμού ή αιμομιξίας. Διεθνείς οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν ασκήσει κριτική σε αυτή τη σχεδόν πλήρη απαγόρευση.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει εκδώσει αποφάσεις εις βάρος της χώρας σε αρκετές υποθέσεις για εμπόδια στην πρόσβαση στην άμβλωση. Το 2024, ύστερα από έρευνα τριών ετών, η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών διαπίστωσε ότι οι πολωνικοί νόμοι για την άμβλωση είχαν προκαλέσει σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων των γυναικών και ζήτησε συνολική νομική μεταρρύθμιση.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow